एजेन्सी । १० वर्षअघि देखि वैकल्पिक राजनीति थालेको आम आदमी पार्टीले पञ्जाब विधानसभा चुनावमा स्पष्ट बहुमत हासिल गरेको छ । राज्यको कुल ११७ सिटमध्ये आम आदमी पार्टीले ९२ सिटमा ऐतिहासिक जित दर्ता गरेको छ। कांग्रेसले १८ र भाजपाले दुई सिट जितेको छ ।
तर, यो ऐतिहासिक जित पछाडीका पाँच ठूला कारण के छन् ?
भगवन्त मानलाई मुख्यमन्त्रीको उम्मेदवार बनाउने
यस पटक आम आदमी पार्टीले मुख्यमन्त्री पदका उम्मेदवार भगवन्त मानलाई स्पष्ट रूपमा घोषणा गरेको छ । यस वर्षको सुरुदेखि नै पञ्जाबमा मुख्यमन्त्री पदका लागि आम आदमी पार्टीको अनुहारमाथि शंका थियो। यसअघि २०१७ को पञ्जाब विधानसभा चुनावमा पनि सीएम उम्मेदवारको सन्दर्भमा यस्तै अवस्था थियो। पञ्जाबमा आम आदमी पार्टीका झण्डै आधा उम्मेदवारहरू अन्य पार्टीहरू छोडेर आपमा सामेल भएकाले दिल्ली र पञ्जाबबीच द्वन्द्वको स्थिति आउन सक्थो ।
तर, यसपटक पार्टी उच्च कमाण्डले समयमै निर्णय गर्दै भगवन्त मानलाई मुख्यमन्त्रीको उम्मेदवारको रुपमा प्रस्तुत गरेको थियो । त्यसका लागि पार्टीले आफ्ना कार्यकर्ताबीच जनमत संग्रह पनि गराएको थियो । जसमा ९० प्रतिशतभन्दा बढीले भगवन्तलाई रोजेका थिए ।
पर्दा पछाडिका खेलाडीहरू
पञ्जाबको चुनावलाई तल्लो तहदेखि हेरिरहेका राजनीतिक विज्ञ सागर बिश्नोईले पार्टीका रणनीतिकार सन्दीप पाठकले पञ्जाबमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको बताए । सन्दीपले आईआईटी पढेका छन्, उनी लण्डनबाट फर्केका हुन्। उनले यसअघि चर्चित राजनीतिक रणनीतिकार प्रशान्त किशोरसँग पनि काम गरिसकेका छन् ।
पार्टी प्रमुखको निर्णय कार्यान्वयन गराउन सन्दीप पाठकको हात रहेको पार्टी स्रोतले जनाएको छ । पार्टीका राज्यसभा सांसद सञ्जय सिंहले २०१७ को विधानसभा चुनावमा आम आदमी पार्टीको अभियान एक वर्षअघि नै चरम सीमामा पुगेको बताए । पार्टीले धेरै सिट पाउने भविष्यवाणी गरेको थियो र चुनावी अभियान सकिएसँगै चुनावी अभियान टुटेको थियो ।
तर, यो चुनावमा त्यस्तो हुन सकेको छैन । सामाजिक सञ्जाल र चुनावको लाइमलाइटबाट आफैं टाढा रहेका सन्दीप पाठकको नेतृत्वमा उनका पाँच जुनियरको टोली गठन गरिएको थियो । पञ्जाबलाई पाँच जोनमा विभाजन गरी एक जनालाई एउटा क्षेत्रको जिम्मेवारी दिइएको थियो । उनले प्रत्येक क्षेत्रको पूर्ण अध्ययन गरी निर्वाचनका लागि उम्मेदवार छनोटमा सहयोग गरे । यससँगै कुन उम्मेदवारलाई टिकट दिएर कस्तो आक्रोश फैलाउन सकिन्छ भन्ने पनि पत्ता लागेको थियो । समयसँगै पार्टीले यसको समाधान पनि खोज्यो ।
पञ्जाबमा यस प्रकारको व्यवस्थापनले पार्टीलाई धेरै मद्दत गर्यो। सन्दीप पाठकले यसअघि सन् २०२० को दिल्ली विधानसभा चुनावमा आम आदमी पार्टीको अभियान पनि सम्हालेका थिए, जसमा पार्टीले ठूलो जित हासिल गरेको थियो।
परिवर्तनको लागि मतदान
आम आदमी पार्टीले आफ्नो चुनावी अभियानमा सुरुदेखि नै यो कथा राखेको छ कि विगत २० वर्षदेखि जनताले अकाली दल, बीजेपी वा कांग्रेसको शासन देखेका छन् । त्यसैले यसपटक नयाँ पार्टीलाई भोट दिएर हेर्नुपर्छ । साथसाथै, पार्टीले आफ्नो दिल्ली मोडेलमा ठूलो जोड दियो, जसलाई शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारीको मोडेल भनिन्छ।
उनले तीन सय युनिट निस्शुल्क बिजुली र १८ वर्ष माथिका महिलालाई मासिक एक हजार रुपैयाँ दिने वाचासमेत गरेका छन् । यसै क्रममा किसान आन्दोलनका कारण कृषिसँग सम्बन्धित समस्या पनि चर्चामा आएका छन् र यस विषयमा निर्वाचनमा पनि पुराना सरकारका असफलताको चर्चा भएको छ ।
मालवा अभियान
मालवा पञ्जाबको सबैभन्दा ठूलो क्षेत्र हो, राज्यको ११७ विधानसभा सीटहरू मध्ये ६९ यस क्षेत्रमा पर्दछ।२०१७ को चुनावमा पार्टीले कुल २० सिट जितेको थियो, जसमध्ये १८ माल्वा क्षेत्रका थिए। यो क्षेत्र किसान आन्दोलनको मुख्य केन्द्र पनि थियो। पार्टीले यसपटक पनि मालवामा बढी ध्यान दिएको थियो । मालवालाई तीन अञ्चलमा विभाजन गरी यहाँ पार्टीले सशक्त अभियान थालेको थियो। यस पटको चुनावी नतिजाले यहाँ पार्टीले ६० भन्दा बढी सिट पाएको देखाएको छ ।
कांग्रेस भित्रको भिडन्त
एकातिर आम आदमी पार्टीले पञ्जाबमा हरेक कदम चालिरहेको बेला कङ्ग्रेसमा केही महिनादेखि अस्थिरताको खबर आएको थियो ।क्याप्टेन अमरिंदर सिंहलाई सीएमको कुर्सीबाट हटाएर नवजोत सिंह सिद्धुलाई पञ्जाबको इन्चार्ज बनाइएको थियो । जसमा कांग्रेस नेताहरू असहमत थिए । यसले कांग्रेसभित्र पार्टीभित्र असन्तुष्टि छ भन्ने सन्देश जनतामा गयो । यदि पार्टीले जित्यो भने पनि यो विवादले पञ्जाबको शासन व्यवस्थालाई अस्थिर बनाउँछ । यसबाट आम आदमी पार्टीले फाइदा उठायो।
